tactiekbord verzuim vs inzetbaarheid
Martin Barelds
09/03/2026
4 min
0

Waarom kopen mensen liever aspirine dan vitamine?

09/03/2026
4 min
0


Preventie klinkt logisch. Totdat het moet concurreren met problemen die vandaag al pijn doen. En precies daar gaat het in veel organisaties mis.

Vraag mensen wat verstandiger is: wachten tot je hoofdpijn hebt en dan aspirine nemen, of ervoor zorgen dat je gezond blijft?

De meeste mensen kennen het antwoord wel.

Toch is de kans groot dat de aspirine meer urgentie voelt.

Waarom?

Omdat hoofdpijn nu pijn doet.

Op het moment dat je hoofdpijn hebt, hoef je geen businesscase te maken voor een aspirine. Het probleem is duidelijk. De noodzaak om iets te doen ook.

Bij preventie werkt dat anders.

De vitamine voorkomt misschien een probleem in de toekomst. Maar dat probleem is er vandaag nog niet. En dus kan die vitamine ook morgen nog.

Of volgende week.

Of volgend jaar.

En precies datzelfde mechanisme zie ik terug in organisaties.

Zodra iemand uitvalt, ontstaat er urgentie

Een medewerker valt uit en ineens komt de organisatie in beweging.

De leidinggevende moet actie ondernemen. HR wordt betrokken. Er komt een afspraak bij de bedrijfsarts. Misschien wordt een interventie ingezet. Collega's moeten werk overnemen en roosters moeten worden aangepast.

En ondertussen lopen de kosten door.

Niemand hoeft op dat moment nog uit te leggen waarom er iets moet gebeuren.

Het probleem is er. Dus de urgentie is er.

Daarom zijn organisaties vaak bereid om duizenden euro's uit te geven wanneer iemand eenmaal is uitgevallen.

Niet omdat ze graag geld uitgeven aan verzuim.

Maar omdat niets doen op dat moment geen optie meer is.

Vóór de uitval werkt het anders

Stel dat je diezelfde organisatie een half jaar eerder vraagt om te investeren in preventie.

Dan is de situatie ineens compleet anders.

Er ligt nog geen concreet probleem op tafel. Niemand zit thuis. Er hoeft geen rooster te worden gerepareerd en er loopt nog geen verzuimdossier.

Preventie moet op dat moment concurreren met andere investeringen.

Een vacature die nú moet worden ingevuld.

Een productiedoelstelling die nú gehaald moet worden.

Een klantprobleem dat nú opgelost moet worden.

Een investering die nú rendement moet opleveren.

En ergens tussen al die urgente onderwerpen ligt het voorstel voor duurzame inzetbaarheid en preventie.

Iedereen vindt het belangrijk.

Maar niemand voelt dat het vandaag moet.

En belangrijk is niet hetzelfde als urgent.

Lees ook deze blog: Waarom de meeste organisaties HR gebruiken al de Wegenwacht

Daarom mislukken zoveel preventieplannen

Het probleem is dus niet altijd dat organisaties het belang van preventie niet begrijpen.

Integendeel.

Vraag een directieteam of het belangrijk is om medewerkers gezond en inzetbaar te houden en vrijwel iedereen zal ja zeggen.

Maar dat betekent nog niet dat er budget, capaciteit en managementaandacht voor beschikbaar komen.

Want uiteindelijk moet een organisatie voortdurend keuzes maken.

Je kunt tijd en geld maar één keer besteden.

Daarom concurreert jouw preventieplan niet alleen met andere HR-onderwerpen.

Het concurreert ook met Finance, Operations, Sales, IT en alle andere organisatieproblemen waarvoor iemand een investering vraagt.

En daar verlies je het met:

"Preventie is belangrijk."

Wil je preventie verkopen? Maak niets doen urgent

Daar ligt wat mij betreft een belangrijke les voor HR en iedereen die verantwoordelijk is voor duurzame inzetbaarheid.

Je moet niet alleen aantonen waarom jouw preventieplan een goed idee is.

Je moet aantonen waarom niets doen een probleem is.

En daarvoor heb je data nodig.

Hoe hoog is het verzuim?

Waar ontstaat het?

Welke afdelingen, functies of groepen vallen op?

Hoe ontwikkelt frequent verzuim zich?

Wat kost uitval de organisatie?

Wat betekent het voor bezetting, productiviteit en continuïteit?

Welke ontwikkeling zie je als je niets verandert?

Pas wanneer je die informatie bij elkaar brengt, verandert het gesprek.

Je vraagt niet langer:

"Willen we investeren in preventie?"

Je vraagt:

"Willen we dit probleem laten doorgroeien?"

Dat is een compleet andere discussie.


Van preventieplan naar businesscase

Data alleen is overigens niet genoeg.

Data vertelt je dat er een probleem is.

Een goede businesscase maakt duidelijk waarom de organisatie er iets aan moet doen.

Daarvoor wil je minimaal antwoord kunnen geven op een aantal vragen:

  1. Wat is precies het probleem?
  2. Welke gevolgen heeft dit probleem voor de organisatie?
  3. Wat zien we daarvan terug in onze data?
  4. Wat kost het ons?
  5. Kunnen we de oorzaken of het systeem beïnvloeden?
  6. Wat gebeurt er als we niets doen?

Pas daarna komt de oplossing.

Dat klinkt misschien vreemd. Zeker wanneer je al precies weet welk preventieprogramma, welke training of welke interventie je wilt inzetten.

Maar de directie koopt jouw interventie niet omdat jij hem goed vindt.

De directie moet beslissen of dit probleem urgent genoeg is om geld, tijd en capaciteit aan te besteden in plaats van aan iets anders.

Daarom begint een sterke preventiestrategie niet bij de interventie.

Hij begint bij de businesscase.

Maak het probleem van morgen vandaag zichtbaar

Curatief handelen heeft één groot voordeel ten opzichte van preventie:

De urgentie wordt gratis meegeleverd.

De medewerker is al uitgevallen. De kosten zijn er al. Het probleem ligt letterlijk op tafel.

Bij preventie moet je die urgentie zelf creëren.

Niet door mensen bang te maken.

Niet door preventie nóg belangrijker te noemen.

Maar door zichtbaar te maken wat er gebeurt wanneer de organisatie niets verandert.

Met data. Met kosten. Met risico's. Met consequenties. En uiteindelijk met een businesscase die laat zien waarom vandaag handelen verstandiger is dan wachten.

Want zolang preventie alleen de vitamine is die ooit wel verstandig zou zijn, blijft de organisatie aspirine kopen.

De kunst van preventie is daarom niet alleen voorkomen dat het probleem ontstaat.

De kunst is om het probleem van morgen vandaag al urgent te maken.

GRATIS DOWNLOAD

(link hieronder)

ZO VERLAAG JE VERZUIM & VERLOOP EFFECTIEF MET EEN STRATEGISCHE HR-AANPAK

Met de 5 mindset-shifts voor HR-professionals om leidend te zijn in plaats van uitvoerend bezig


Reacties