Er zit iets vreemds in de manier waarop we in organisaties met verzuim omgaan.

Zolang een medewerker iedere ochtend gewoon op het werk verschijnt, lijkt er weinig aan de hand. Misschien staat iemand al maanden onder druk. Slaapt slecht. Heeft moeite om alle ballen in de lucht te houden. Ervaart financiële problemen. Herstelt onvoldoende of merkt dat de mentale belasting steeds meer energie kost.

Maar er is nog geen ziekmelding.

En dus is er vaak ook nog geen probleem dat om een investering vraagt.

Totdat die medewerker uitvalt.

Dan verandert alles.

Na de ziekmelding komt het systeem in beweging

Na een ziekmelding beschikken organisaties ineens over een compleet arsenaal aan mogelijkheden.

De bedrijfsarts wordt ingeschakeld. Er komt casemanagement. Misschien wordt een coach ingezet, volgt een interventie of wordt gespecialiseerde begeleiding ingekocht.

Bij langdurig verzuim kunnen daar een arbeidsdeskundige, re-integratiebureau en uiteindelijk zelfs een tweede spoor bij komen.

Ondertussen betaalt de werkgever het loon door en moet er intern tijd worden vrijgemaakt voor begeleiding, administratie en vervanging.

Kosten die bij langdurig verzuim behoorlijk kunnen oplopen.

En dan ontstaat een vreemde situatie.

Voor uitval was investeren lastig te onderbouwen. Na uitval vinden we het volkomen logisch.

Dat komt doordat verzuim zichtbaar is

De verklaring daarvoor is eigenlijk niet zo ingewikkeld.

Organisaties zijn gewend te reageren op problemen die ze kunnen zien.

Een zieke medewerker staat geregistreerd. Het verzuimpercentage loopt op. De loonkosten zijn zichtbaar. Een afdeling krijgt problemen met de bezetting. Collega's moeten extra diensten draaien of werk overnemen.

Het probleem krijgt ineens een naam, een percentage en een prijskaartje. En re-integratie inspanningen zijn gewoon wettelijk verplicht.

Preventie werkt anders.

De medewerker die vandaag nog gewoon aan het werk is, maar over drie maanden dreigt uit te vallen, verschijnt nergens als kostenpost.

En een ziekmelding die je hebt voorkomen, verschijnt al helemaal nergens in je verzuimrapportage.

Je ziet immers niet wat er níét is gebeurd.

Dat maakt preventie bestuurlijk veel lastiger dan verzuim.

Daardoor financieren we vooral de gevolgen

Veel verzuimbeleid is daarom in werkelijkheid vooral ingericht op wat er gebeurt nadat iemand is uitgevallen.

We hebben processen, protocollen, professionals, budgetten en wettelijke verplichtingen rondom verzuim en re-integratie uitstekend georganiseerd.

Maar daarmee heb je nog geen preventiestrategie.

Want als je structureel minder uitval wilt, moet een groter deel van je aandacht verschuiven naar de periode waarin medewerkers nog gewoon aan het werk zijn.

Niet door lukraak allerlei preventieve interventies aan te bieden.

Maar door veel beter te begrijpen waar de risico's op uitval in jouw organisatie ontstaan.

Wat vertelt je verzuimdata?

Waar zien we frequent verzuim?

Welke teams of functies vallen op?

Waar ervaren medewerkers structureel problemen?

Hoe functioneren leidinggevenden in het herkennen en bespreken van signalen?

Welke oorzaken van uitval kunnen we daadwerkelijk beïnvloeden?

En welke vaardigheden hebben medewerkers nodig om duurzaam inzetbaar te blijven?

Dan wordt preventie iets anders dan een verzameling losse initiatieven.

Het wordt onderdeel van de manier waarop je de organisatie bestuurt.

Preventie begint vóór de ziekmelding

Natuurlijk kun je niet iedere ziekmelding voorkomen.

Mensen worden ziek. Krijgen een ongeval. Of krijgen te maken met omstandigheden waarop een werkgever nauwelijks invloed heeft.

Het doel van preventie kan daarom nooit zijn om iedere vorm van verzuim uit te bannen.

Maar dat is geen reden om te wachten totdat iemand uitvalt.

De interessante vraag is juist hoeveel uitval je kunt voorkomen door eerder te handelen bij factoren waarop je als organisatie wél invloed hebt.

Daarvoor moet je bereid zijn om te investeren op een moment waarop het probleem nog niet volledig zichtbaar is.

En precies daar zit misschien wel de grootste omslag die nodig is in ons denken over verzuim:

Niet pas investeren in mensen wanneer we ze moeten terugbrengen naar het werk.

Maar investeren in hun inzetbaarheid zolang ze er nog zijn.

Is jouw verzuimbeleid ingericht op voorkomen én begeleiden?

Veel verzuimbeleid beschrijft vooral wat er moet gebeuren nadat iemand zich heeft ziekgemeld.

Maar als je verzuim structureel wilt verlagen, moet je ook vóór die ziekmelding de juiste dingen hebben georganiseerd.

Met de Checklist Verzuimbeleid controleer je stap voor stap waar je beleid sterk is, waar blinde vlekken zitten en waar kansen liggen om meer grip te krijgen op verzuim.

Doe de APK van je verzuimbeleid → Klik hier en ontvang de Checklist Verzuimbeleid direct in je mailbox